Het is inmiddels wel bekend dat angst, emotionele problemen, een slechte mentale gezondheid en eenzaamheid onder jongeren en jongvolwassenen wereldwijd flink zijn toegenomen.

Maar critici zeggen dat het wel meevalt wat betreft zelfdodingscijfers. Daarin zou geen opvallende stijging te zien zijn. Maar onderzoeken die uitsplitsen naar geslacht en leeftijdsgroep signaleren wel degelijk een trend.

Verschil tussen jongens en meisjes
Het is een trend die vooral het vrouwelijk geslacht betreft. Want de opkomst van sociale media lijkt vooral meisjes en jonge vrouwen te hebben geraakt. 

In Spanje bijvoorbeeld bleef het zelfdodingscijfer onder adolescenten (10-19 jaar) en jongvolwassenen (20-29 jaar) relatief stabiel, al is er sinds ongeveer 2018 een lichte stijging zichtbaar onder jonge mannen.

Maar focus je op de meisjes, dan zie je een heel ander beeld: het zelfdodingscijfer onder meisjes van 10 tot 19 jaar is bijna verdubbeld. Onder vrouwen in de twintig steeg het cijfer zelfs nog sterker. 

De toename is zo groot dat hun zelfdodingscijfer bijna gelijk komt te liggen aan dat van vrouwen in de dertig.

Stijging met 50 tot 75 procent
Een andere studie onderzocht trends in zelfdoding in heel Europa. Voor jongens en jongvolwassen mannen vonden de onderzoekers stijgingen tussen 2010-2014 en 2020-2022 in Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Ook Noord-Europa als regio liet een stijging zien. Maar niet in alle landen stegen de zelfdodingscijfers.

Voor tienermeiden en jonge vrouwen ligt dat anders. Bij hen stegen de zelfdodingscijfers in élk land. En hoe: in Denemarken, Finland, IJsland, Ierland, Noorwegen, Zweden en het Verenigd Koninkrijk stegen de zelfdodingscijfers gemiddeld in alle drie onderzochte leeftijdsgroepen (10-14, 15-19 en 20-24 jaar) met ongeveer 50 tot 75 procent!

Ook in West-Europa (Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Luxemburg, Nederland en Zwitserland) en in de Europese Unie als geheel werd in alle drie leeftijdsgroepen een stijging vastgesteld. 

In Zuid-Europa (Griekenland, Italië, Malta, Portugal en Spanje) nam het zelfdodingscijfer toe bij de groepen van 10-14 en 15-19 jaar. Alleen in Centraal- en Oost-Europa werden geen vergelijkbare stijgingen gevonden. 

Duidelijke trend
De trend is duidelijk: het zelfdodingscijfer onder tienermeiden is sinds 2010 gestegen in de meeste onderzochte landen en regio’s van Europa. 

In combinatie met toenemende depressie, afnemend welzijn en verslechterende mentale gezondheid onder jongeren in veel landen, wijzen deze gegevens sterk in de richting van een internationale mentale gezondheidscrisis onder adolescenten. En dan vooral onder tienermeiden. 

Universeel verschijnsel, internationale oorzaak?
Dat dit bijna overal voorkomt, suggereert dat het ook veroorzaakt moet worden door een internationaal verschijnsel. Het sterke vermoeden is dat dit te maken heeft met sociale media en smartphonegebruik.

Ook het feit dat het vooral tienermeiden raakt, zou verklaard kunnen worden uit de invloed van sociale media, omdat daar met name voor vrouwen een hoog schoonheidsideaal wordt neergezet, waar ze maar moeilijk aan kunnen tippen.